Digitalizacija, automatizacija i kontinuirana edukacija obilježavaju savremenu zubnu tehniku. O tome kako izgleda rad u modernom laboratoriju danas, ali i šta nas očekuje u bliskoj budućnosti, razgovarali smo sa Nenadom Đukanovićem, zubnim tehničarom i vlasnikom laboratorije Full Dent.

Koji trendovi trenutno najviše utiču na razvoj zubne tehnike?

Nenad Đukanović: Najveća promjena koju živimo jeste potpuna digitalna transformacija laboratorijskog rada. Intraoralni skeneri, CAD/CAM sistemi, 3D printanje i napredni softveri za dizajn danas više nisu stvar prestiža, već standard savremenog poslovanja.

Digitalni workflow omogućava veću preciznost, bržu izradu i ponovljivost rezultata, što je izuzetno važno i za stomatologa i za pacijenta. U našem laboratoriju kontinuirano ulažemo u tehnologiju jer smatram da je budućnost zubne tehnike upravo u spoju znanja i digitalnih alata.

Koliko je edukacija važna u vremenu brzih tehnoloških promjena?

Nenad Đukanović: Edukacija je danas obaveza, a ne izbor. Tehnologija se razvija velikom brzinom i zubni tehničar mora biti spreman da uči tokom cijele karijere. Pored klasičnih tehničkih vještina, sada je neophodno razumjeti softvere, digitalno planiranje i savremene materijale.

U Full Dent laboratoriji posebnu pažnju posvećujemo usavršavanju tima – kroz interne obuke, eksterne edukacije i specijalizovane kurseve iz oblasti digitalne zubne tehnike. Smatram da samo edukovan tim može garantovati stabilan kvalitet i dugoročan razvoj laboratorije.

Na koji način digitalizacija unapređuje saradnju između stomatologa i laboratorije?

Nenad Đukanović: Digitalna komunikacija je značajno unaprijedila našu saradnju sa stomatolozima. Digitalni otisci, 3D modeli i softversko planiranje omogućavaju precizniju razmjenu informacija i jasniju vizualizaciju terapije.

Manje je prostora za greške, komunikacija je brža, a krajnji rezultat predvidljiviji. Kada stomatolog i tehničar rade u istom digitalnom sistemu, cijeli proces postaje efikasniji, što direktno utiče na zadovoljstvo pacijenata.

Koji su najveći izazovi za laboratorije u narednim godinama?

Nenad Đukanović: Najveći izazov je pratiti tempo tehnološkog razvoja i obezbijediti kadar koji može raditi u potpuno digitalnom okruženju. Investicije u opremu su značajne, ali još važnije su investicije u ljude.

Takođe, tržište postaje sve zahtjevnije – očekuje se vrhunska estetika, preciznost i brza isporuka. Smatram da laboratorije koje budu kombinovale digitalnu tehnologiju, kvalitetne materijale i stručan tim neće imati problem da odgovore tim izazovima.

Šta biste poručili zubnim tehničarima koji sada završavaju školovanje?

Nenad Đukanović: Savjetovao bih im da budu uporni i radoznali. Osnova zanata je izuzetno važna, ali bez spremnosti na stalno usavršavanje nema napretka. Digitalna zubna tehnika je sadašnjost i budućnost, ali klasične tehnike su temelj na kojem se gradi kvalitet.

Radite na sebi, učite od iskusnijih kolega, pratite trendove i ne plašite se novih tehnologija. Profesionalnost i posvećenost uvijek će vas izdvojiti.

Text preuzet sa: dentbih.sfera.ba/

Cirkonijum je tokom posljednje decenije postao jedan od najzastupljenijih materijala u savremenoj stomatološkoj protetici zahvaljujući svojoj estetici, biokompatibilnosti i mehaničkoj otpornosti. Ipak, kod zahtjevnijih protetskih konstrukcija, posebno implantno-podržanih radova i dugih mostova, sama cirkonijumska suprastruktura ponekad ne može u potpunosti da apsorbuje funkcionalna opterećenja. Upravo zato sve veću primjenu nalazi kombinacija cirkonskih mostova sa unutrašnjim titanskim prečkama, koja značajno povećava stabilnost i dugoročnu pouzdanost protetskog rada.

Šta predstavlja titanska prečka u konstrukciji mosta?

Titanska prečka je hladno frezan, CAD/CAM izrađen nosač koji se integriše unutar cirkonijumske suprastrukture. Njena uloga je da obezbijedi optimalnu raspodjelu sila žvakanja i mehaničku stabilnost konstrukcije. Cirkonijum pruža estetsku komponentu, dok titan obezbjeđuje čvrstu, trajnu unutrašnju potporu.

Zašto sama cirkonijumska konstrukcija nije uvijek dovoljna?

Iako izuzetno čvrst, cirkonijum je krut materijal koji slabije podnosi tenzione sile i savijanje, naročito kod većih raspona. Zbog toga kod dugih mostova, implantnih radova, izraženih okluzalnih opterećenja ili parafunkcija može doći do pojave mikropukotina ili loma. U takvim slučajevima dodavanje titanske prečke značajno smanjuje rizik od mehaničkih komplikacija.

Prednost hladno frezanog titanijuma i pasivnog dosjeda

Zbog povećanih biomehaničkih zahtjeva kod implantoprotetskih slučajeva, koristi se hladno frezan titan, bez termičkog procesa skupljanja. Takav način obrade obezbjeđuje vrhunsku dimenzionalnu stabilnost i garantovan pasivan dosjed konstrukcije. Kada titanska baza prođe Sheffield test, ona se sigurno i trajno cementira u cirkonijumsku suprastrukturu, kompenzirajući minimalne nepreciznosti koje mogu nastati tokom sinterovanja cirkona. Ovakav nivo preciznosti ključan je za dugoročno zdravlje periimplantnih tkiva i stabilnost rada.

Glavne prednosti kombinacije cirkonijuma i Ti prečke

• povećana mehanička otpornost i stabilnost mosta,
• značajno smanjen rizik od loma cirkonijumske konstrukcije,
• optimalna raspodjela okluzalnih sila,
• apsolutno pasivan dosjed kod implantnih radova,
• predvidivost i dugoročnost protetskog rješenja,
• visoka estetika uz skriveni metalni skelet.

Indikacije za primjenu

Titanska prečka unutar cirkonijumskih konstrukcija posebno se preporučuje kod:

• implantno-podržanih mostova i full-arch radova,
• višečlanih i dugih mostova sa velikim rasponima,
• pacijenata sa izraženim žvakaćim opterećenjem ili bruksizmom,
• situacija u kojima je potrebna maksimalna stabilnost i trajnost,
• protetskih radova kod kojih se zahtijeva prolazak Sheffield testa.

Proces izrade

Proces izrade cirkonijumskog mosta ojačanog titanskom prečkom započinje digitalnim planiranjem i izradom plastične probne konstrukcije. Ova međuvarijanta služi za kliničku provjeru okluzije, funkcije i estetike u ustima pacijenta. Nakon što stomatolog potvrdi da probna konstrukcija odgovara svim parametrima, ona postaje osnova za finalno modelovanje.

Na verifikovanoj plastičnoj konstrukciji u CAD softveru se modeluje titanska prečka, vodeći računa o optimalnoj raspodjeli sila i pasivnosti budućeg rada. Zatim slijedi CNC frezanje titanske prečke, dok se paralelno u posebnoj mašini freza cirkonijumska suprastruktura iz višeslojnog (multilayer) cirkona.

Nakon frezanja, titanska prečka se obrađuje i polira kako bi se postigla optimalna glatkoća i preciznost dosjeda. Potom se provjerava međusobno uklapanje prečke i cirkonske suprastrukture, čime se obezbjeđuje potpuna mehanička kompatibilnost. Cirkonijumski dio rada se zatim glazira, nakon čega se titanska prečka trajno cementira u cirkonski most, čineći stabilnu i predvidivu protetsku cjelinu spremnu za kliničku predaju.

Zaključak

Kombinacija cirkonijumskog mosta i hladno frezane titanske prečke predstavlja jedno od najsigurnijih i najpredvidivijih rješenja u savremenoj protetici. Ona spaja estetske prednosti cirkonijuma sa mehaničkom stabilnošću titanijuma, čineći ovakve konstrukcije idealnim izborom za složene protetske slučajeve, posebno na implantima. Rezultat je dugotrajan, stabilan i estetski superioran rad koji ispunjava najviše zahtjeve savremene stomatologije

Hrkanje se često shvata kao bezazlen problem, ali u stvarnosti ono može biti upozorenje organizma. Osim što remeti san partnera i narušava porodični mir, hrkanje može da bude znak ozbiljnijih poremećaja disanja u snu. Najčešći od njih je opstruktivna apneja u spavanju, stanje koje zahtijeva posebnu pažnju i terapiju.

Zašto uopšte hrčemo?

Hrkanje nastaje kada zrak prolazi kroz sužene disajne puteve u ždrijelu. Tada meko nepce, uvula (resica) i jezik vibriraju i proizvode karakterističan zvuk. Na to utiču različiti faktori:

• višak kilograma
• konzumiranje alkohola i sedativa
• spavanje na leđima
• anatomske osobine vilice i nepca

Šta je opstruktivna apneja u spavanju?

Opstruktivna apneja u spavanju (OSA) je stanje u kojem tokom sna dolazi do potpunog ili djelimičnog prekida disanja na nekoliko sekundi, jer se disajni putevi zatvore.

Simptomi uključuju:

• glasno hrkanje
• „pauze“ u disanju koje primjećuje partner
• učestala buđenja i nemiran san
• jutarnje glavobolje
• pospanost i umor tokom dana

Neliječena apneja povećava rizik od povišenog krvnog pritiska, srčanog i moždanog udara, dijabetesa tip 2 i depresije. Zbog toga je važno razlikovati „obično hrkanje“ od apneje u snu – i pravovremeno reagovati.

Koja rješenja postoje za hrkanje i apneju?

Na raspolaganju su različite metode:

• Promjena životnih navika– smanjenje tjelesne težine, prestanak pušenja i alkohola, spavanje na boku
• CPAP aparat– zlatni standard kod težih oblika apneje, radi tako što pod pritiskom ubacuje zrak kroz masku i održava disajne puteve otvorenima
• Hirurške intervencije– uklanjanje viška tkiva u grlu ili korekcije nosnog septuma
• Oralni aparati (udlage)– pomjeraju donju vilicu i jezik naprijed, čime otvaraju prostor u ždrijelu i sprječavaju vibracije tkiva

Saradnja sa Švajcarcima – inovacija na domaćem tržištu

U borbi protiv hrkanja i apneje, napravili smo veliki iskorak zahvaljujući saradnji sa ortodontima iz Švajcarske – zemlje u kojoj se ovaj zdravstveni problem tretira sa posebnom ozbiljnošću i stručnošću. U skladu s njihovim preporukama, razvili smo akrilatne udlage protiv hrkanja, koje sada predstavljaju novitet na domaćem tržištu.

Ponosno ističemo da jedini u Bosni I Hercegovini izrađujemo ovakav tip udlaga, koje se odlikuju visokom preciznošću i efikasnošću.

Zašto baš akrilatna udlaga?

Akrilatna udlaga za hrkanje izrađuje se individualno, na osnovu otiska zuba pacijenta, u zubotehničkom laboratoriju.

Njene prednosti su:

• jednostavna upotreba i brzo navikavanje
• diskretna i laka za nošenje
• efikasno smanjuje ili potpuno eliminiše hrkanje
• može pomoći i kod blagih do umjerenih oblika opstruktivne apneje
• Preciznost koja donosi rezultate

Posebnost ove udlage leži u njenoj preciznoj konstrukciji. U njenoj unutrašnjosti nalaze se dva šrafa za fino podešavanje, koji omogućavaju kontrolisano pomjeranje donje vilice prema naprijed, u skladu s potrebama svakog pacijenta. Na ovaj način, vilica se dovodi u idealnu poziciju koja osigurava maksimalnu prohodnost disajnih puteva tokom sna.

Ovaj podesivi mehanizam čini našu udlagu značajno naprednijom u odnosu na klasične modele koji su ranije bili dostupni – jer omogućava individualizovan pristup i veću efikasnost terapije.

Pacijenti koji su isprobali udlagu često navode da već nakon nekoliko noći osjećaju bolji san, više energije tokom dana i mirnije noći za cijelu porodicu.

Precizno uzimanje otiska – ključ za uspješnu terapiju

Za pravilan rad udlage, način uzimanja otiska igra ključnu ulogu:

• Ako se uzima klasičan otisak, neophodno je zabilježiti:

• normalan zagriz
• maksimalnu protruziju donje vilice.
• Ukoliko se koristi intraoralni skener, takođe je važno skenirati:
• vilice u normalnom zagrizu
• u maksimalnoj protruziji

Na osnovu toga, u laboratoriju precizno određujemo idealnu poziciju zagriza, što direktno utiče na efikasnost, udobnost i uspjeh terapije.

Zaključak

Hrkanje nije samo neprijatna navika – ono može biti ozbiljan zdravstveni problem. Ako je udruženo sa simptomima apneje, potrebno je javiti se ljekaru. Pored standardnih terapija, akrilatna udlaga predstavlja jednostavno, dostupno i neinvazivno rješenje koje može značajno poboljšati kvalitet sna i života.

Stomatolozi imaju ključnu ulogu u prepoznavanju i ponudi ovakvog tretmana, jer je udlaga mali aparat koji donosi veliku promjenu – i pacijentima i njihovim bližnjima.

Za sve informacije o proizvodima i uslugama zubotehničkog laboratorija Full Dent možete nas kontaktirati na  066/808-395 ili  info@fulldent.ba