Savremeni način života se odražava na sve aspekte ljudske ličnosti. Ubrzan tempo, stres na radnom mjestu i ekonomski momenat diktiraju životne navike svakog pojedinca. Pojedine od tih navika mogu štetno djelovati na zdravlje čovjeka. Takva štetna djelovanja mogu imati za posljedicu i sam gubitak zuba. Budući da živimo u eri razvoja i napretka, velika pažnja se poklanja estetici i funkcionalnosti te je stoga neprihvatljivo zanemarivati sopstveno oralno zdravlje.

I pored sveobuhvatne dostupnosti u 21. vijeku, i danas se srećemo sa ogromnim procentom bezubih i krezubih pacijenata, pogotovo u ekonomski slabije razvijenim zemljama. Mnogi pacijenti još uvijek teško prihvataju mobilne proteze kao terapijsko rješenje jer one često djeluju neprirodno pa se zbog toga prepoznaju kao umjetne.

Ciljevi izrade zubnih nadoknada su svakako funkcionalnost i neprimjetno uklapanje u postojeću situaciju, što znači da sve što se vidi u ustima oblikom i bojom mora što vjernije oponašati prirodu. Ako se osvrnemo na sami početak korišćenja materijala u zbrinjavanju krezubih pacijenata, možemo reći da danas imamo široku paletu funkcionalnih i estetskih rješenja u saniranju krezubih pacijenata. Kao jedan od takvih, predstavljamo Biodentaplast vizile poznatije kao bezmetalni ili „bijeli“ vizili.

U našem zubotehničkom laboratoriju nudimo izradu visokoestetskih Biodentaplast vizila, izrađenih od materijala renomiranog njemačkog proizvođača Bredent.

Istraživanja u tehnološkim naukama pružila su nam alternativni materijal pod nazivom „Acetalna smola“. Takođe poznat kao polioksimetilen (POM), acetalna smola nastaje polimerizacijom formaldehida i predstavlja termoplastični tehnopolimer s kristalnom strukturom bez monomera. Homopolimer, polioksimetilen (POM) je lanac naizmjeničnih metilnih grupa povezanih molekulom kiseonika. Pokazalo se da ovaj materijal ima dobru biokompatibilnost i to je potaknulo njegovu upotrebu u ortopedskoj hirurgiji (kao vještačka zamjena kuka) i kardiohirurgiji (kao vještačke valvule). Acetalne smole se brzo razvijaju kao uspešan osnovni materijal za proteze, kao kukice u boji zuba i u raznim drugim stomatološkim indikacijama. Zahvaljujući visokoj kristalnosti, Biodentaplast posjeduje odlična svojstva (što je veća kristalnost u smoli, tvrđa će smola biti). Izuzetno fiziološko ponašanje i širok raspon mehaničkih karakteristika dopuštaju upotrebu u brojnim područjima zubne protetike.

Prednosti:

• biokompatibilnost
• bez rezidualnog monomera
• estetika
• bez ukusa metala u ustima
• ekonomski momenat
• visok nivo komfornosti pri nošenju
• visok nivo precizne imitacija detalja
• optimalne vrijednosti frikcije
• brza i laka preparacija (priprema)
• moguća je kasnija zamjena sedla pomoću hladne polimerizacije

Indikacije:

• Nedostatak nekoliko zuba u istom kvadrantu ili u oba kvadranta istog luka (jednostrano ili obostrano skraćen zubni niz)
• Idealno rješenje za pacijente koje ne žele fiksne mostove ili zubne implantate
• Pacijenti alergični na metale
• Pacijenti sa visokim estetskim zahtjevima

Biokompatibilno rješenje za bezmetalne proteze

Zubne proteze bi trebale da se ponašaju jednako kao i tkivo koje zamjenjuju. Određeni dentalni materijali kao što je metal ili keramika su ipak tvrđi nego bilo koja druga supstanca u ljudskom tijelu. Te stoga, remeti prirodni proces u ljudskom organizmu.

U suprotnosti sa ovim, termoplastične proteze ne ograničavaju ni jedan pokret vilice. Time se uklanja diskomformnost kao što je mišićna napetost čime se štite prirodni zubi i koštano tkivo.

Fenomen “oralne baterije”

Električne struje mogu nastati između dva različita materijala (npr. između zlata i neplemenitih metala/amalgama). Kao rezultat toga, metalni joni se rastvaraju i apsorbuju u tijelo kroz proces ingestije. Upotrebom termoplastičnih materijala eliminiše se ovakav opštepoznat problem.

Izbjegnite rizik od alergije

Naučne studije su pokazale da metali predstavljaju rizik od razvoja alergije unutar oralne sluznice. Metali oslobađaju jone u pljuvačku koji potom aktiviraju imuni sistem. Pojedini preosjetljivi ljudi će imati negativnu reakciju na ovakve metale, ponekad zahvatajući kompletan organizam. Međutim, neki pacijenti su osjetljivi i na dentalne plastične mase. Količina rezidualnog monomera predstavlja rizik za nastanak alergije. Nasuprot tome, tokom obrade Bredentovih termoplastičnih materijala spriječava se oslobađanje zaostalog monomera.

Estetika

Termoplastične mase u boji zuba ili gingive postižu mnogo bolji prirodni izgled  nego njihove metalne kopije. Npr. proteze sa termoplastičnim kukicama se uklapaju u ukupni izgled zubnog niza i odaju  mnogo prirodniji sklad prilikom smijanja ili govora.

Dr stom. Anđelka Spremo

Svjedoci smo rapidnog razvoja i modernizacije svih grana stomatologije a u cilju jednostavnijeg, estetski prihvatljivijeg i komfornijeg načina sprovođenja odgovarajuće terapije. Uvođenjem novih trendova u terapiji nije pošteđena ni ortodoncija /ortopedija vilica.

Prema SZO ortodoncija je specijalistička grana stomatologije koja se bavi rastom, razvojem i održavanjem dentofacijalnog kompleksa. Podrazumjeva preventivu, interceptivu, dijagnostiku i terapiju svih malokluzija i pratećih alteracija susjednih tkiva. Takođe se bavi planiranjem i dizajnom terapijskih pomagala.

Pored klasičnih, tradicionalnih ortodontskih pomagala zubotehnički laboratorij Full Dent Vam nudi inovativno, moderno rješenje indikovano kod pacijenata sa umjerenim i lakšim ortodontskim nepravilnostima. Riječ je o ortofolijama FullAlign čije nošenje je u potpunosti estetski prihvatljvo za većinu pacijenata, naime same ortofolije su potpuno providne i u tom smislu gotovo neprimjetne. Materijal od koga se FullAlign izrađuje spada u grupu medicinskih materijala prve kategorije. Naime, riječ je o Smart Track materijalima koji su po svom sastavu aromatični višeslojni termoplastični poliuretani. Obzirom da dolaze u direktni kontakt sa sluznicom pacijenta garantovano su toksikološki bezbjedni te ne sadrže  bisfenol-A  kao i estrogen aktivirajuće hemijske supstance pa su samim tim sigurni i za gravidne/trudne žene, kao i one koje pokušavaju da zatrudne. Naš laboratorij posjeduje ISO sertifikate koji garantuju toksikološku bezbjednost, bioinertnost i biokompatibilnost svih materijala koji dolaze u direktni ili indirektni kontakt sa sluznicom pacijenata.

Kroz ovaj tekst ćemo Vam pokušati objasniti klinički i laboratorijski tok terapije, kao i uputstva kojih se striktno moraju pridržavati i doktori/terapeuti i pacijenti.

Ortofolije FullAlign su orotodntsko, mobilno terapeutsko pomagalo koje ima svoje indikacije, kontraindikacije i ograničenja.

Indikacije:

• Anteriorna regija u gornjoj i donjoj vilici
• Zatvaranje razmaka do 4mm
• Korekcija tjeskobe do 4-6mm
• Korekcija rotacija prednjih zuba
• Korekcija prednjeg dubokog zagrižaja
• Korekcija ukrštenog zagrižaja sa negativnim torkom
• Upotreba folija kod mješovite denticije
• Upotreba folija u okviru drugih tretmana
• Folije kao pasivni/aktivni retineri. Dvostruka retencija
• Tretman recidiva

Kontraindikacije:

• Bruksizam
• Kranio-mandibularnim poremećajima
• Navikama kao što su grickanje noktiju, usana ili predmeta
• Preosjetljivošću na materijale od kojih su folije izrađene

–     Kod pacijenata koji odbijaju saradnju

Ograničenja:

• Zatvaranje razmaka većeg od 4mm
• Tjeskobe veće od 4-6mm
• Korekcija rotacija zadnjih zuba
• Korekcija prednjeg otvorenog zagrižaja bez atečmena
• Tet-a-tet odnos i ekstruzije bez atečmena
• Tretmani koji podrazumjevaju torkviranje ili pokrete. Meziodistalne inklinacije (en masse pokrete) bez atečmena
• Vađenje zuba
• Tretman II klase
• Tretman III klase

U samoj analizi svakog slučaja ponaosob naši tehničari koriste asistenciju softvera 3D Maestro uz konsultacije sa našim doktorima stomatologije iz sektora “kontrola kvaliteta”.

Za sprovođenje analize nam je potreban klasični dvofazni/dvokomponentni otisak zubnog niza na kojem se vrši terapija te alginatni otisak suprotne vilice. Na ovaj način dobićemo detaljan uvid u stanje i položaj denticije pacijenta.

Nakon prijema otiska slijedi njegova dezinfekcija, zatim izlivanje modela u “scan” gipsu. Kad se gips vezao slijedi provjera okluzije i još jednom provjera modela. Kad su modeli provjereni i kad je utvrđeno da su spremni, pristupa se skeniranju modela te se na taj način gispani model prenosi u virtuelnu formu koja se analizira u softveru.

Izgled skeniranog modela – virtuelni model:

1. Faza (folija)
   
   

   
2. Faza (folija)
   
   

   

Nakon završene analize slučaja rezultati analize se saopštavaju doktoru direktno, koji u razgovoru sa pacijentom odlučuje o daljnjim koracima terapije. Rezultat analize može biti “negativan“ u slučajevima kada konkretnu situaciju nije moguće riješiti bez tradicionalne ortodontske terapije i “pozitivan” kada je određeni broj ortofolija dovoljan za uspješnu terapiju. Broj ortofolija koji je potreban za terapiju se saopštava doktoru te mu se dostavlja putem elektronske pošte i kratka animacija koja slikovito i jasno dočarava tok terapije te može istovremeno poslužiti za motivaciju samog pacijenta kad je ovaj vid ortodontske terapije u pitanju. U srednje-teškim slučajevima potrebno je ponekad i dodatno osigurati dovoljno jak pritisak na zube koji se pomjeraju u željeni položaj. Taj proces se obezbjeđuje dizajnom i postavljanjem kompozitnih sidrišta-atečmena. Izradu atečmena vrši doktor u ordinaciji na osnovu “template” folije koju dizajnira i izrađuje naša laboratorija istovremeno sa ortofolijama. Sam proces je vrlo jednostavan. Ova folija je svojevrsni kalup koja je izrađena od vrlo tanke plastične folije, te je na mjestima budućih atečmena izrađen kompartman za tečni kompozit. Doktor izvrši jetkanje zuba na kojima će se postavljati atečmeni, zatim u kompartmane na “template” foliji uspe tečni kompozit te foliju postavi u usta pacijenta a zatim polimerizuje kompozit pod polimerizujućem svjetlom. Nakon toga se ukloni “template” folija te sada imamo izrađene atečmene spremne za daljnju terapiju.Takođe u nekim slučajevima i nakon ekstrakcije pojedinih zuba nedostaje malo prostora za pomjeranje zuba u željeni položaj što je moguće riješiti uz tzv.stripovanje (eng.stripping). Postupak je jednostavan i podrazumjeva uklanjanje vrlo malo zubne supstance (samo gleđ) uz isključivu pomoć abrazivnih trakica. Podatak na kojim zubima će se vršiti stripovanje i koju debljinu gleđi je potrebno ukloniti se dobija takođe analizom dostavljenih otisaka. Nakon izvršene analize, uz saglasnost pacijenta i terapeuta/doktora uz ortofolije Vam dostavljamo i detaljna uputstva za stripovanje. Uklanjanje gleđi se vrši, da još jednom napomenemo isključivo abrazivnim trakicama sa obe aproksimalne strane zuba, npr. analizom je utvrđeno da je potrebno stripovati 0,4 mm gleđi a to znači skidanje 0,2 mm sa mezijalne i 0,2 mm sa distalne strane tog zuba.

Izgled i struktura  “template” folije potrebne za izradu sidrišta-atečmena:

Nakon što se pacijent i doktor odluče za ovaj vid ortodontske terapije naša laboratorija izrađuje i dostavlja ortofolije na adresu ordinacije. Od samog doktora zavisi da li će čitavu seriju ortofolija predati pacijentu ili će izabrati predavanje “jednu po jednu” foliju prateći dinamiku same terapije. Uz seriju ortofolija doktoru i pacijentu se dostavlja uputstvo za korištenje. A to znači da pacijent mora da nosi svaku ortofoliju iz serije 2-3 nedelje. Ortofolija se nosi 20-22h dnevno i uklanja se samo prilikom konzumiranja hrane i pića i održavanja redovne higijene usne duplje. Nakon što prođe ovaj period od 2-3 nedelje i doktor utvrdi da je željeno pomjeranje u ovoj fazi izvršeno pacijent dobija dozvolu da pređe na sledeću ortofoliju. Ovakav postupak se ponavlja do poslednje ortofolije u seriji. Nakon konstatacije da je terapija uspjela poslednja ortofolija služi kao retiner za izvršenu terapiju. U nekim slučajevima se može desiti da terapija stagnira u nekoj od faza nošenja uprkos poštovanju svih uputstava pacijenta, u ovakvim slučajevima je potrebno ponovno uzeti dvofazni/dvokomponentni otisak i poslati u našu laboratoriju na analizu te nakon analize se terapija nastavlja od faze u kojoj nije dala rezultat.

Primjer – prije i poslije

Za maksimalan učinak ovog vida terapije je potrebno striktno pridržavanje uputstava dobijenih iz naše laboratorije i Vašeg doktora.

Pacijentima je strogo zabranjeno:

-ignorisanje uputstava Vašeg doktora

-neredovno svakodnevno nošenje ortofolija (manje od 20h dnevno)

-konzumiranje hrane bez obzira na vrstu i konzistenciju hrane (čvrsta, kašasta itd.)

-zapostavljanje oralne higijene

-izlaganje folije visokim temperaturama (kuvanje, ostavljanje kraj radijatora, štednjaka itd.)

-ignorisanje uputstva o dinamici terapije i nošenja ortofolija tj.prelazak na sljedeću fazu terapije na svoju ruku bez dozvole Vašeg doktora.

Dr stom. Nemanja Malešević